Wat gebeurt er nu precies?

Je zenuwstelsel is druk bezig met het verwerken van allerlei informatie. Wanneer er signalen van stress binnenkomen, reageert je zenuwstelsel meteen. Bij stress denken we vaak aan mentale stress of stress vanuit onze omgeving (een deadline, een conflict), maar stress kan ook van binnenuit komen. Dat noemen we fysiologische stress, zoals bijvoorbeeld een hormonale verandering, een ontstekingsreactie, een ontregeld immuunsysteem, slaaptekort of pijn.

We zeggen vaak dat mentale stress of stress vanuit onze omgeving een grote invloed heeft op ons lichaam, en dat klopt. Alleen geldt dit andersom ook. De toestand van ons lichaam beïnvloedt evenzeer hoeveel stressbelasting we aankunnen.

Dat betekent dus dat er niet altijd één oorzaak aan te wijzen is wanneer je je langere tijd gespannen, moe, emotioneel of overprikkeld voelt. Misschien slaap je slecht omdat je veel piekert. Misschien pieker je meer omdat je slecht slaapt. Misschien zit je in een periode van hormonale verandering waardoor je anders reageert op prikkels, terwijl je ondertussen ook veel van jezelf vraagt. Misschien speelt er iets in je leven waar je al langere tijd mee rondloopt.

Het kan allemaal tegelijkertijd waar zijn.

En net daarom is het belangrijk om goed te onderzoeken en stil te staan bij wat er in je leven speelt: voeding, slaap, beweging, fysiologie en mentale belasting. Het speelt allemaal een rol.

Wanneer je onrust voelt, kan het helpen om lichaamsgerichte oefeningen te doen om je zenuwstelsel te helpen reguleren. Op deze manier breng je al enige balans in je dag en je lichaam. Alleen is dit vaak niet voldoende wanneer je tegen allerlei zaken aanloopt.

Regulatie van het zenuwstelsel

We hebben allemaal al gehoord over de regulatie van ons zenuwstelsel en hoe belangrijk dit is. En dat is ook zo. Een zenuwstelsel dat voortdurend onder hoge belasting staat en weinig gelegenheid krijgt voor herstel, kan daar op lange termijn onder lijden.

Regulatie helpt jouw zenuwstelsel om weer tot rust te komen en ruimte te maken voor herstel. Tegelijkertijd is regulatie alleen niet altijd voldoende. Regulatie mag geen lapmiddel worden om andere zaken te negeren, verdoven of aan voorbij te gaan.

Dus voordat je in de regulatie-oefeningen duikt, kan het interessant zijn om eerst te begrijpen wat er eigenlijk gebeurt.

Wanneer merk jij dat je prikkelbaarder wordt? Gebeurt dat vooral wanneer je slecht geslapen hebt, wanneer je agenda vol zit of wanneer je langere tijd met iets in je hoofd rondloopt? Wat gebeurt er in je lichaam op zo'n moment? Welke gedachten komen steeds terug?

Dat soort vragen lijken misschien eenvoudig, maar ze kunnen je veel leren over jezelf.

Want niet iedereen heeft op een bepaald moment hetzelfde nodig. Misschien heeft jouw lichaam vooral slaap en voeding nodig. Misschien heb je te weinig bewogen en zou een wandeling meer doen dan nog een ontspanningsoefening. Misschien heb je al dagenlang te veel prikkels binnengekregen. Of misschien speelt je cyclus een rol.

Zelfinzicht betekent voor mij niet dat je voor alles een verklaring moet vinden. Het betekent dat je leert herkennen wat er bij jou gebeurt, zodat je beter kunt onderscheiden wat je nodig hebt.

Een kleine oefening voor thuis

De volgende keer dat je merkt dat er onrust aanwezig is, probeer dan niet onmiddellijk op zoek te gaan naar een manier om dat gevoel weg te krijgen. Neem een paar minuten om te kijken wat er aan de hand is.

Hoe voelt mijn lichaam op dit moment? Wat speelt er in mijn hoofd? Wat is er de voorbije uren of dagen gebeurd? Hoeveel heb ik van mezelf gevraagd en hoeveel ruimte heb ik eigenlijk gehad voor herstel?

En stel jezelf daarna de vraag: wat heb ik nu nodig?

En soms weet je het gewoon niet.

Ook dat hoeft geen probleem te zijn. Zelfinzicht groeit doordat je steeds beter leert herkennen hoe jouw lichaam, gedachten, emoties, gedrag en omgeving op elkaar inspelen.

Want hoe beter je jezelf leert begrijpen, hoe gemakkelijker het wordt om niet alleen te reageren op wat er gebeurt, maar ook bewust te kiezen wat je nodig hebt.